ولایت فقیه(قسمت دوم)

بسمه تعالی

مباحثی که در این قسمت به آنها خواهیم پرداخت:

جایگاه مرجعیت در نظام اسلامی

تعیین مصداق فرد اعلم و برتر

ویژگی های خبرگان رهبری

 

در مسائل اجتماعی شرایط برای اعلم بیش از اعلمیت در امور فردی است.

مدیریت،شجاعت، و ... در اعلمیت فردی شاید مهم نباشد ولی برای امر رهبری مهم است، باید قدرت اجرایی احکام و سیاست را داشته باشد.اگر این فرد دارای شرایط دیگر فردی هم باشد میتواند مرجع تقلید در مسائل فردی شخص هم باشد.

دراینکه چه کسی اعلم است اختلاف نظر وجود دارد.در فقه شیعه به اعتقاد و علم افراد اعتماد شده (هرکس را اعلم یافتی از او پیروی کن)اما در مسائل اجتماعی نباید این اتفاق بیافتد:

1-شرایط رهبری با مرجعیت با هم فرق میکند

2-در هر کدام از اینها افراد و سلیقه ها با هم فرق میکند

رهبری باید زمینه های اجرای احکام الهی را فراهم کند و احکام الهی را به مردم بگوید.

 

جایگاه مرجعیت در نظام اسلامی:

یکی از احکام الهی که هیچ اختلافی در آن نیست اینست:

1-اگر کسی به اجتهاد برسد ، حق تقلید از غیر را ندارد.  رهبر صیانت میکند اجتهاد را.

زمینه ایجاد کند تا مجتهدها با تمسک به علم خود به احکام و ... نظر خود را بیان داشته و مردم عمل نمایند.

 

2-اگر کسی اجتهاد نکند ، باید تقلید کند.                       رهبر صیانت میکند مرجعیت را.

حفظ میکند لزوم رجوع مردم به فقیه اعلم را(هر کس باید به فقیه اعلم -از نظر خودش – رجوع کند)

 

....................................................................  تا اینجا => هرکس از یک شخصی تقلید میکند

 

3-در تعارض بین حکم و فتوا،همواره "حکم" مقدم است.مرجعیت صیانت میکند رهبری فقیه حاکم را.

تعارض که وجود داشته باشد، نظر "فقیه حاکم(رهبر) " بر "مرجع تقلید" مقدم است.

 

چه کسی اعلم است؟

شناخت عالِم کار روشنی است ولی شناخت اعلم ، کار متخصص است.

مردم به دو دسته تقسیم میشوند:

1.در شناخت فرد اعلم ، تخصص دارند.

2.در شناخت فرد اعلم تخصص ندارند. <~این دسته تعدادشان بیشتر است. پس نیاز به رجوع به متخصص است.

دلایل رجوع به متخصص : قرآن ، سنت ، اجماع ، عقل

دلیل عقلی لزوم رجوع متخصص به غیر متخصص .

یک اصل کلی است و اگر برای لحظه ای زمین گذاشته شود ، زندگی اش مختل می شود.

بیمار <~  پزشک (عقل میگوید که بیمارباید برای درمان خود به پزشک مراجعه کند, نه به مکانیک،دامپزشک و... )

رجوع به متخصص  :

انتخابات مجلس خبرگان رهبری     <<<<  منحصر ترین و عقلایی ترین شیوه در دنیا

شیوه اش را نهادینه کرده اند ولی اصل رجوع غیر متخصص به متخصص با خلقت بشر آغاز شده.

هزار و خرده ای سال پس از غیبت کبری به این اصل عمل کرده ایم در زمان آیت اله بروجردی

از برکات این نظام : دکترین و تز خاص سیاسی ای را داد که مبتنی بر محکم ترین باورهای عقلانی بود.

اعضای مجلس خبرگان هم باید خبره باشند . آنها میتوانند فرد اعلم را انتخاب کنند ، دائم مراقب اعمال رهبر باشند . مراقب این هستند که آیا کسی اعلم تر از رهبر هست؟ 86 کارشناس دور هم جمع شده اند و در مورد بهترین فرد باهم بحث میکنند.

در 90 کشور از کشورهای دنیا انتخاب رهبر اینطور است . در میان این 90 کشور هیچ کدام دقیقا مثل ایران نیست در آنجا مردم وکیل انتخاب میکنند از میان خودشان  ... ولی ما فقط خبره ها را انتخاب می کنیم.

تفاوت با انتخابات دو مرحله ای دیگر کشورها :

1. اعضای مجلس خبرگان ما نسبت به کاری که انجام خواهند داد ، تخصص دارند.

2. در نظام ما ، افرادی که به مجلس میروند اینها نمایندگانی نیستند که هرچه میخواهند بگویند ، بلکه موظفند طبق تخصصشان حرف بزنند و عمل کنند.

                                                      چون متخصص است برود فرد اعلم را انتخاب کند.

ویژگی های خبرگان:

 

1.نسبت به کاری که میکنند تخصص داشته باشند و خبره باشند.

2.باید بر اساس تخصصشان رای دهند.

3.نمایندگان مجلس خبرگان ، در قدرت شریک نیستند.

مراقبین قدرت در قدرت شریک نیستند تا تعاملی در قدرت صورت نگیرد.در هیچ مذیریتی شرکت ندارند.فقط یک کار دارند ... و آن  اینست :

مراقبت از قدرت حاکم (رهبر) ... سوالی که مطرح میشود اینست که این مجلس آیا باید تمامی اعمال رهبر را تایید کند؟! جواب اینست که ... خیر ، نه فقط مراقب شرایط رهبری است یعنی اینکه آیا هنوز اعلم است؟ شجاعترین است ؟ ... ترین است؟ بیماری فراموشی ندارد؟قدرت بر او اثر نگذاشته و ...

جالبست بدانیم تنها کشوری هستیم که مجلسی را برای این منظور(تعیین رهبر و ماقبت از اعمال وی) داریم.

یک کمیته تحقیق دائما در حال تحقیق و بررسی احکام و سخنان او هستند . در شرایط مختلف زیر نظر است...

 

سوال: آیا درصد خطا ندارد؟

پاسخ: لزوم رجوع غیر متخصص به متخصص حتی با وجود احتمال خطا  عقلانی است.

(مهندسی ساختمانی را ساخته است ، آیا احتمال خطا داشته یا نداشته؟   ---- داشته ولی این احتمال پایین است و در نظر نمی گیریم)

یعنی خبرگانی هستند ، احتمال خطا وجود دارد ولی باید بهشان رجوع کرد . چون هرچقدر هم احتمال خطا داشته باشند  چون متخصص هستند پس احتمال خطایشان کمتر از احتمال خطای غیر متخصصین است.

میگویند:چون ممکن است فرد عادل به طغیان بیافتد، قدرت را ازش بگیریم!!قدرت را ازعادل بگیردو بدهد به غیرعادل به بهانه امکان طغیانش، حال آنکه غیرعادل احتمال طغیانش بیشتر است.آیا میشود عدالت بدون حکومت برقرارشود؟!

 

چون واجب است حکم خدا را انجام دهیم به عالمین مراجعه کردیم. حاکم خودش یکی از بنده هاست که باید احکام را رعایت کند . او کاشف فرمان خداست و حکم را استخراج میکند ، لزوم حاکمیت از فرد نیست از خداست ... ان الحکم الا لله

فقیه جای پیامبر و معصوم نیست .رسول خدا هم حکم ، حکم خودشان نبود ، حکم خدا بود .مراجع هم از خود حرفی نمی زنند ، حکم خدا را استخراج میکنند.

***

پس با این بیان ::: در نظام دینی حاکم را چه کسی به حاکمیت میرساند؟ چه کسی این حق را به وی داده است؟

پاسخ ها متفاوتند.

 

انشا الله در پست بعدی به معنا و مفهوم مشروعیت ،و، انتخاب و انتصاب   مطالبی را خواهم گذاشت.